Written by Pham Nguyen

Clean Architecture: Nguyên tắc và ứng dụng

Clean Architecture: Nguyên tắc và ứng dụng

1. Giới thiệu về Clean Architecture

Clean Architecture là một mô hình kiến trúc phần mềm được đề xuất bởi Robert C. Martin (Uncle Bob), nhằm mục tiêu xây dựng các hệ thống có tính module cao, dễ mở rộng, bảo trì và kiểm thử. Kiến trúc này giúp phần mềm tránh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các thành phần, từ đó giảm thiểu sự thay đổi ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống.

2. Cấu trúc Clean Architecture

Clean Architecture chia hệ thống thành nhiều vòng tròn đồng tâm, với nguyên tắc quan trọng là các vòng trong không được phụ thuộc vào các vòng ngoài. Các thành phần chính của mô hình này bao gồm:

a. Entities (Tầng Core Domain)

Entities là các đối tượng trung tâm của hệ thống, đại diện cho các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi và không phụ thuộc vào bất kỳ thành phần nào bên ngoài.

b. Use Cases (Tầng Application Logic)

Tầng này chứa các quy tắc nghiệp vụ cụ thể của ứng dụng, xác định cách dữ liệu được xử lý và luân chuyển giữa các tầng. Nó không phụ thuộc vào giao diện người dùng, cơ sở dữ liệu hay bất kỳ công nghệ nào khác.

c. Interface Adapters (Tầng Presentation & API)

Tầng này chịu trách nhiệm chuyển đổi dữ liệu giữa các tầng bên trong và bên ngoài. Nó bao gồm các thành phần như API, UI Controllers, View Models, hoặc DTOs để giao tiếp với các tầng trên.

d. Infrastructure & External Interfaces (Tầng Framework & Tools)

Tầng ngoài cùng chứa các thành phần phụ thuộc như cơ sở dữ liệu, framework, thư viện và giao diện người dùng. Mục tiêu chính là đảm bảo sự linh hoạt và thay đổi dễ dàng khi cần thiết.

3. Nguyên tắc chính của Clean Architecture

  • Dependency Rule (Nguyên tắc phụ thuộc): Các vòng trong không được phụ thuộc vào các vòng ngoài.
  • Separation of Concerns (Phân tách mối quan tâm): Mỗi tầng có nhiệm vụ riêng biệt, không ảnh hưởng lẫn nhau.
  • Testability (Dễ kiểm thử): Do các tầng độc lập, ta có thể dễ dàng viết unit test mà không cần quan tâm đến tầng khác.
  • Framework Independence (Không phụ thuộc vào framework): Ứng dụng có thể hoạt động với bất kỳ framework nào mà không bị ràng buộc.
  • UI Independence (Không phụ thuộc vào giao diện người dùng): Hệ thống có thể thay đổi UI mà không ảnh hưởng đến logic nghiệp vụ.

4. Ứng dụng Clean Architecture vào dự án thực tế

Ví dụ: Xây dựng ứng dụng quản lý người dùng bằng Clean Architecture

a. Cấu trúc thư mục

📂 src/
 ┣ 📂 Core/        # Entities và Use Cases
 ┃ ┣ 📂 Entities/
 ┃ ┣ 📂 UseCases/
 ┣ 📂 Application/ # Service Interfaces và DTOs
 ┣ 📂 Infrastructure/ # Repository, Database, Frameworks
 ┣ 📂 Presentation/ # Controllers, Views, API
 ┣ 📂 Tests/        # Unit Tests, Integration Tests

b. Mô tả các thành phần

  • Entities: User chứa thông tin người dùng.
  • UseCases: RegisterUser xử lý logic đăng ký.
  • Application: IUserRepository xác định phương thức làm việc với dữ liệu.
  • Infrastructure: UserRepository triển khai thao tác cơ sở dữ liệu.
  • Presentation: UserController nhận yêu cầu HTTP từ người dùng.

5. Kết luận

Clean Architecture mang lại nhiều lợi ích như tăng tính module, dễ mở rộng, bảo trì và kiểm thử. Việc áp dụng kiến trúc này giúp các hệ thống trở nên linh hoạt hơn, dễ dàng thay đổi công nghệ mà không ảnh hưởng đến logic cốt lõi.

Nếu bạn muốn xây dựng các ứng dụng bền vững và dễ bảo trì, Clean Architecture là một lựa chọn đáng cân nhắc!

Leave a comment